وبلاگ

پل خشتی لاهیجان

جاذبه های گیلان – لاهیجان قسمت اول

پل خشتی لاهیجان

در غرب شهرستان لاهیجان، در محله‌ای به نام «پرده سر» سازه‌ای تاریخی قرار دارد که قدمت آن به دوران حکومت کیائیان باز می‌گردد. جالب است بدانید که «میرظهیرالدین مرعشی» در کتابش از این پل نام برده است. طبق اظهارات ایشان، در اوایل سلطنت قاجاریه، «حاج جعفر کاشانی» از مردم نیکوکار زمان، پلی آجری را به جای پلی قدیمی و سنگی احداث کرد و این پل در سال ۱۲۷۱ هجری قمری، کاملا مورد بازسازی قرار گرفت. این پل تاریخی دارای طولی برابر با ۵۰ متر عرضی بالغ بر ۴ متر و ۵۰ سانتی‌متر و ۱۱ متر ارتفاع است که با آجری به رنگ قرمز آهک و ساروج ساخته شده است. همچنین این پل دارای ۵ چشمه معلق که پیشینه‌ی آن به قرن نهم هجری بازمی‌گردد، است.

پل خشتی لاهیجانبر روی پایه‌های میانی پل اتاق‌هایی تعبیه کرده‌اند که از طریق درگاه‌های طاقداری ب طرفین پل راه پیدا می‌کنند؛ و این بیانگر این است که این اتاق‌ها تنها برای کاهش وزن وارده برپایه‌ها و صرفه جویی در مصالح ایجاد شده در نظر گرفته نشده‌است و بیشتر به منظور اتراق و استراحت تعبیه شده‌است. پل باستانی لاهیجان در گذشته بخشی از مسیر جاده ابریشم بوده که به همین علت تجارت ابریشم در شهر لاهیجان (شهر ابریشم) رونق فراوان داشته‌است. این پل در میان اهالی به خشت پورد نیز شهرت دارد که پورد در زبان محلی به معنای پل می‌باشد. میر ظهیرالدین مرعشی در کتاب تاریخ گیلان و دیلمستان در ذکر وقایع ۸۹۲هجری قمری در رابطه با احداث این پل اینگونه نوشته‌است که خلاصه ای آن را می‌آوریم:

 

دراین سال، جناب مولانا نعمت‌الله طبیب که در علوم متداول، علامه دوران و اعجوبه زمان بود، رغبت نمود به رودخانه ای که مشهور وملقب است به سیم رود، بر گذر شهر لاهیجان مبارک، احداث پلی از خشت و سنگ و آهک بفرمایند؛ توقع فرموده که به طلب استاد یعقوب بنای رویانی نزد ملوک کلارستاق خلد ملکهم بفرستند تا حاضر گردد٬در آن مهم مبارک شروع نماید.

در ساخت مجدد این پل در زمان قاجاریه، حاجی جعفر خان بنا را به‌طور کلی بازسازی و مرمت کرد و در سال‌های اخیر این پل مجدداً بازسازی و مرمت گردیده‌است.

پل خشتی لاهیجان

 

بقعه تاریخی شیخ زاهد گیلانی

یکی دیگر از بناهای تاریخی در شهرستان لاهیجان است که در روستا «شیخانه‌ور» و در مسیر لاهیجان به لنگرود بر دامنه‌ی کوه احداث شده است. «شیخ تاج‌الدین ابراهیم»، مشهور به «شیخ زاهد گیلانی» از عارفین و دراویش معروف و از اساتید «شیخ صفی‌الدین اردبیلی» است که در سال ۷۱۱ هجری قمری چشم از جهان بست و در سال ۸۹۲ هجری قمری، مقبره‌ی وی به دستور «سلطان حیدر صفوی» در این منطقه از لاهیجان، ساخته شد.

به نظر می‌رسد که پادشاه پس از خوابی که دیده بود، دستور ساخت این آرامگاه را صادر کرده است. عمارت بقعه از دو اتاق مربع و مستطیل شکل که در مجاورت یکدیگر قرار گرفته ساخته شده است. زیباترین قسمت بقعه، گنبد هرمی شکل آن است که به صورت هشت ترک و با شیبی تند ساخته شده و سطح حره با استفاده از کاشی‌کاری زرد و آبی رنگ، سفید و سیاه رنگ و نقش و نگارهای سنتی و گلدار، تزئین شده است. همچنین پیرامون گنبد و قسمت‌های دیگری از ساختمان با سفال پوشش داده شده است.

بقعه تاریخی شیخ زاهد گیلانیوفات شیخ زاهد در سال ۷۰۰ هجری قمری بود و او را در حوالی سیاهورود در ناحیه غربی گیلان دفن کردند. بنابر برخی روایات بعدها در سال ۸۹۲ هجری قمری سلطان حیدر صفوی به سبب خوابی که دیده بود، با معماران و نجاران خود که از شهر شیروان با کشتی به گیلان منتقل کرده بود این بنا را ساخت و جسد شیخ را به آن جا منتقل کرد.

بنای بقعه دارای دو اتاق مربع و مستطیل شکل در کنار است. در سمت شمال، ایوان طویلی با هفت فیلپا قرار دارد. در شرق حرم، ایوانی با شش فیلپا و در حاشیه و قسمت جنوبی همین اتاق نیز ایوان دیگری با شش فیلپا دیده می‌شود. ازاره دیوارهای ایوان‌ها تا ارتفاع ۱۱۵سانتی‌متر با کاشی کاری هفت رنگ عصر قاجار تزیین شده‌است و طاقچه‌هایی با طاق جناقی در قسمت‌های مختلف ایوان به چشم می‌خورد. بنا دارای گنبد هرمی و هشت ترک است که شیب تند آن به دلیل عبور سریع آب باران ساخته شده‌است. سطح حره را با کاشی کاری زرد و آبی، سفید و سیاه، با نقوش سنتی و گل دار پوشانده‌اند. اطراف گنبد و دیگر نقاط بنا را با سفال پوشش داده‌اند.

این بنا متعلق به صدهٔ نهم قمری و دارای شماره ثبت ملی ۸۲۴ از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور است.

بقعه تاریخی شیخ زاهد گیلانی

بقعه تاریخی شیخ زاهد گیلانی

نوشتن یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

ملک ها را مقایسه کنید

مقایسه (0)